Bệnh sốt xuất huyết là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Bệnh sốt xuất huyết là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Bệnh sốt xuất huyết có thể dẫn tới tử vong nếu không điều trị kịp thời. Chúng ta cần hiểu rõ về bệnh cũng như các nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh. Ở bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về những điều nêu trên.

Theo trang báo điện tử baochinhphu.vn đăng ngày 02/07/2019, Việt Nam đã có gần 71.000 ca sốt xuất huyết.

Bệnh sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết hay chính xác hơn là sốt xuất huyết do virus là một nhóm các bệnh do một số họ virus sau: Arenavirus, Filoviridae, Bunyaviridae và Flavivirus. Một số loài virus có thể gây bệnh nhẹ như sốt Nephropathia Scandinavia, trong khi đó một số loài khác có thể gây bệnh tương đối nặng, thậm chí có thể gây tử vong, chẳng hạn như sốt Lassa, virus Marburg, Bệnh virus Ebola, sốt xuất huyết Bolivia, Hantavirus (sốt xuất huyết Triều Tiên), sốt xuất huyết Crimea-Congo, và sốt xuất huyết Dengue. Đây là bệnh sốt cao có xuất huyết, có thể quy vào các chứng ôn dịch, thời độc, thử táo dịch hoặc thấp nhiệt. Sốt xuất huyết được truyền qua muỗi, đặc biệt là muỗi vằn.

Bệnh sốt xuất huyết
Bị sốt xuất huyết nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong. Ảnh minh họa: Internet

Ở Việt Nam, tỷ lệ người trên 15 tuổi mắc sốt xuất huyết tại các tỉnh phía Nam đã tăng từ 35% năm 1999 lên đến 60% năm 2017. Theo các bác sĩ chuyên ngành, đây là điều rất đáng lo ngại vì người lớn bị sốt xuất huyết dễ tử vong hơn trẻ em.

Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

Có ba loại bệnh: sốt xuất huyết cổ điển (thể nhẹ), sốt xuất huyết chảy máu và sốt xuất huyết dengue (hội chứng sốc dengue).

Triệu chứng sốt xuất huyết cổ điển (thể nhẹ)

Những người lần đầu tiên mắc bệnh bị loại này vì họ chưa có miễn dịch với bệnh. Đây là dạng có biểu hiện các triệu chứng điển hình và không có biến chứng. Bệnh thường bắt đầu với triệu chứng sốt và sẽ kéo dài trong vòng 4-7 ngày tính từ sau khi bị truyền bệnh bởi muỗi. Ngoài ra, còn có các triệu chứng như:

  • Sốt cao, lên đến 40,5oC;
  • Nhức đầu nghiêm trọng;
  • Đau phía sau mắt;
  • Đau khớp và cơ;
  • Buồn nôn và ói mửa;
  • Phát ban.
  • Các ban sốt xuất huyết có thể xuất hiện trên cơ thể 3-4 ngày sau khi bắt đầu sốt và sau đó thuyên giảm sau 1-2 ngày. Bạn có thể bị nổi ban lại một lần nữa vào ngày sau đó.

Triệu chứng sốt xuất huyết có chảy máu

Các dấu hiệu sốt xuất huyết dạng này bao gồm tất cả các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết nhẹ kèm theo tổn thương mạch máu và mạch bạch huyết, chảy máu cam, chảy máu ở nướu hoặc dưới da, gây ra vết bầm tím. Thể bệnh này có thể dẫn đến tử vong.

Triệu chứng sốt xuất huyết dengue (hội chứng sốc dengue)

Thể bệnh này là dạng nặng nhất của bệnh sốt xuất huyết – bao gồm tất cả các biểu hiện của sốt xuất huyết nhẹ cộng với các triệu chứng chảy máu, kèm theo huyết tương thoát khỏi mạch máu, chảy máu ồ ạt trong và ngoài cơ thể, sốc (huyết áp thấp).

Loại này thường xảy ra trong lần nhiễm trùng sau, khi bạn đã có miễn dịch chủ động (do đã từng mắc bệnh) hoặc thụ động (do mẹ truyền sang) đối với một loại kháng nguyên virus. Bệnh thường biểu hiện nặng đột ngột sau 2 đến 5 ngày (giai đoạn hạ sốt). Dạng này của bệnh thường xảy ra ở trẻ em (đôi khi ở người lớn). Dạng bệnh này có thể gây tử vong, đặc biệt là ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Trẻ em khi mắc bệnh sốt xuất huyết từ 3 ngày sẽ có những dấu hiệu sốt cao, khiến bố mẹ thường nhầm là cảm cúm hay nhiễm khuẩn đường hô hấp.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết
Các triệu chứng cơ bản của sốt xuất huyết. Ảnh: hellobacsi.com

Phân loại virus gây sốt xuất huyết

Cách phân loại này là của Tổ chức Y tế Thế giới(WHO):

HọChiVirusBệnhỔ lây bệnh
FlaviviridaeFlavivirusAmaril
Dengue 1,2,3,4
Sốt vàng da
Dengue
WestNile, Japanes Encerphalistic(VNNB)
BunyaviridaePhlebovirus
Nairovirus
Hantavirus
Rift
Crimea-Congo
Hantaan
Seoul
Puumala 
Sin Nombre
Sốt thung lũng Rift
Sốt xuất huyết Crimea-Congo
Sốt xuất huyết triệu chứng thận
Sốt xuất huyết triệu chứng thận
Sốt xuất huyết triệu chứng thận
Triệu chứng viêm phổi do Hantavirus
Apodemus
Rattus rattus
Clethrionomys
Peromyscus
ArenaviridaeArenavirusLassa
Junin
Machupo
Guanarito
Sabia
Sốt xuất huyết Lassa
Sốt xuất huyết Arhentina
Sốt xuất huyết Bolivia
Sốt xuất huyết Venezuela
Sốt xuất huyết Brasil
Mastomys
Calomys
Calomys
Sigmodon alstoni và Zygodontomys brevicauda
FiloviridaeFilovirusEbola Z,S,R,CI
Marburg
Virus Ebola
Virus Marburg

Cách phòng tránh bệnh sốt xuất huyết hiệu quả

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết là do muỗi, lăng quăng/bọ gậy mang virus đốt. Cách phòng bệnh tốt nhất là diệt chúng và phòng chống muỗi đốt.

Cách phòng tránh sốt xuất huyết
Duyệt muỗi, long quăng, bộ gậy là cách phòng tránh hiệu quả nhất hiện nay. Ảnh : Cục y tế dự phòng Trung Ương – vncdc.gov.vn

Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách:

  • Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
  • Thả cá hoặc mê zô vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại…) để diệt lăng quăng/bọ gậy.
  • Thau rửa các dụng cụ chức nước vừa và nhỏ (lu, khạp…) hàng tuần.
  • Thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…, dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến.
  • Bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn/tủ đựng chén bát, thay nước bình hoa/bình bông.
  • Phòng chống muỗi đốt:
  • Mặc quần áo dài tay.
  • Ngủ trong màn/mùng kể cả ban ngày.
  • Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi…
  • Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.
  • Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh muỗi đốt để tránh lây lan bệnh cho người khác.

Tích cực phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.